İçindekiler 2 dk okuma
İddia ve kaynak karşılaştırması
Ginkgo biloba: demansı önleme, bilişsel belirtiler ve güvenlik.
· Sınırlı kaynak karşılaştırması; tam klinik inceleme veya bağımsız tıbbi onay değildir.
İnsanlarda randomize kontrollü çalışma
GEM çalışmasında 75 yaş ve üzerindeki 3069 kişi günde iki kez 120 mg yaprak ekstresi veya plaseboya randomize edildi. Ortanca 6,1 yıllık takipte ekstre yeni demans vakalarını azaltmadı.
Çalışma demansı olmayan yaşlı yetişkinlerde yeni tanıları izledi. Sonuç, mevcut demans belirtilerine ilişkin bir tedavi sonucu değildir.
Kaynak 2 · Özet okundu
Sistematik derleme / meta-analiz
2026 Cochrane derlemesine göre 6 ayda hafif bilişsel bozukluğu olanlarda biliş, genel klinik durum ve günlük işlevlerde muhtemelen çok az fark vardır veya hiç fark yoktur. Demansı olanlarda bu ölçümlerde bir miktar iyileşme olabilir, ancak kanıtın kesinliği düşüktür.
Demans çalışmalarındaki sonuçlar birbirinden belirgin biçimde farklıydı. 6 aydan uzun takip verileri azdır.
Kaynak 7 · Özet okundu
Resmî güvenlik özeti
NIH NCCIH, ginkgonun varfarin gibi antikoagülan kullananlarda kanama riskini artırabileceğini bildirir. Yaprak ekstreleriyle baş dönmesi, sindirim yakınmaları ve baş ağrısı bildirilmiştir. Çiğ tohumlar zehirlidir.
Bu özet her ürün ve ilaç kombinasyonu için kanama riskinin büyüklüğünü belirlemez.
Kaynak 6 · Resmî özet okundu
Düzeltme · 2026-11-11: Demansı önleme ve belirtilere ilişkin bulgular ayrıştırıldı. Genel doz aralığı ve kesin klinik mekanizma iddiaları kaldırıldı.
Ginkgo Biloba Nedir?
Ginkgo biloba, yaklaşık 250 milyon yıl önce ortaya çıkan ve "yaşayan fosil" olarak bilinen dünyanın en eski ağaç türüdür. Çin'de binlerce yıldır geleneksel tıpta kullanılan bu bitkinin yaprakları, modern nörobilim araştırmalarının da odağındadır.
Nootropik amaçlar için kullanılan Ginkgo biloba, ham yaprak değil, standardize yaprak ekstresidir. En yaygın araştırılan form olan EGb 761, %24 flavonoit glikozit ve %6 terpenlakton içerecek şekilde standardize edilmiştir.
Aktif Bileşikler ve Etki Mekanizması
Ginkgo yaprak ekstresi flavonoidler ve terpen laktonlar içerir. Bu bileşenlerden hareketle önerilen mekanizmalar, insanlarda bilişsel yararın veya beyin kan akışında artışın klinik kanıtı değildir.
Klinik Kanıtlar
GEM çalışmasında 75 yaş ve üzerindeki 3069 kişi günde iki kez 120 mg yaprak ekstresi veya plaseboya randomize edildi. Ortanca 6,1 yıllık takipte ekstre yeni demans vakalarını azaltmadı.
2026 Cochrane derlemesine göre 6 ayda hafif bilişsel bozukluğu olanlarda biliş, genel klinik durum ve günlük işlevlerde muhtemelen çok az fark vardır veya hiç fark yoktur. Demansı olanlarda bu ölçümlerde bir miktar iyileşme olabilir, ancak kanıtın kesinliği düşüktür.
Doz bilgisi ve araştırma sınırları
Doz bilgisi ve araştırma sınırları
Buradaki doz bilgileri araştırma veya ürün bağlamıdır; kişisel reçete, doğrulanmış güvenli üst sınır veya sağlıklı kişilerde etkinlik garantisi değildir. Ekstreler ve farklı formülasyonlar miligram bazında eşdeğer kabul edilmemelidir.
Güvenlik ve Yan Etkiler
NIH NCCIH, ginkgonun varfarin gibi antikoagülan kullananlarda kanama riskini artırabileceğini bildirir. Yaprak ekstreleriyle baş dönmesi, sindirim yakınmaları ve baş ağrısı bildirilmiştir. Çiğ tohumlar zehirlidir.
NCCIH gebelikte kullanımın sakıncalı olabileceğini belirtir. Emzirme döneminde güvenlik hakkında bilgi azdır.
Kaynaklar
- Le Bars PL, et al. (1997). A placebo-controlled, double-blind, randomized trial of an extract of Ginkgo biloba for dementia. North American EGb Study Group. JAMA, 278(16), 1327–1332. PubMed · PMID 9343463
- DeKosky ST, et al. (2008). Ginkgo biloba for prevention of dementia: a randomized controlled trial. JAMA, 300(19), 2253–2262. PubMed · PMID 19017911
- Weinmann S, et al. (2010). Effects of Ginkgo biloba in dementia: systematic review and meta-analysis. BMC Geriatrics, 10, 14. PubMed · PMID 20236541
- Brondino N, et al. (2013). A systematic review and meta-analysis of Ginkgo biloba in neuropsychiatric disorders: from ancient tradition to modern-day medicine. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2013, 915691. PubMed · PMID 23781271
- Tan MS, et al. (2015). Efficacy and adverse effects of ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis. Journal of Alzheimer's Disease, 43(2), 589–603. PubMed · PMID 25114079
- NIH NCCIH. Ginkgo: Usefulness and Safety. https://www.nccih.nih.gov/health/ginkgo NIH NCCIH
- Wieland LS, et al. (2026). Ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia. Cochrane Database of Systematic Reviews, Issue 2, CD013661. PubMed · PMID 41641880
Bağlantı doğrulaması, yayının kimliğini kontrol eder; klinik iddiaların bağımsız uzman incelemesi anlamına gelmez. Kanıt ve kaynak yöntemimiz · Kaynak dizini
Sıkça Sorulan Sorular
Ginkgo’nun demans belirtileri için sonuçları karışıktır. Demansı önlediği, sağlıklı kişilerde bilişi artırdığı veya kulak çınlamasını giderdiği kesin olarak gösterilmemiştir; kanama etkileşimlerine dikkat gerekir.
Buradaki doz bilgileri araştırma veya ürün bağlamıdır; kişisel reçete, doğrulanmış güvenli üst sınır veya sağlıklı kişilerde etkinlik garantisi değildir. Ekstreler ve farklı formülasyonlar miligram bazında eşdeğer kabul edilmemelidir.
NIH NCCIH, ginkgonun varfarin gibi antikoagülan kullananlarda kanama riskini artırabileceğini bildirir. Yaprak ekstreleriyle baş dönmesi, sindirim yakınmaları ve baş ağrısı bildirilmiştir. Çiğ tohumlar zehirlidir.
Kesin süre belirlenmedi
Türkiye’de satış ve ithalat durumu ürün bazında doğrulanmalıdır. Takviye onayını Tarım ve Orman Bakanlığı GGBS listesinden, ilaç ruhsatı ve kullanım koşullarını TİTCK kayıtlarından kontrol edin. İnternette satışa sunulması onay veya serbest kişisel ithalat anlamına gelmez; posta/hızlı kargo için güncel Ticaret Bakanlığı koşulları geçerlidir.