İçindekiler 2 dk okuma
İddia ve kaynak karşılaştırması
Melatonin: birincil uyku bozuklukları, jet-lag, uzatılmış salım ve güvenlik.
· Sınırlı kaynak karşılaştırması; tam klinik inceleme veya bağımsız tıbbi onay değildir.
Sistematik derleme / meta-analiz
Ferracioli-Oda ve ark. (2013), 19 çalışma ve 1683 katılımcıda uykuya dalma süresinde ortalama yaklaşık 7 dakika azalma, toplam uyku süresinde yaklaşık 8 dakika artış ve küçük bir uyku kalitesi iyileşmesi bulmuştur. Bu meta-analiz toleransın hiç oluşmadığını kanıtlamaz.
Farklı birincil uyku bozuklukları aynı analizde birleştirildi. Küçük ortalama iyileşme her kişide aynı yararı veya uzun dönem güvenliği göstermez.
Kaynak 2 · Tam metin okundu
Sistematik derleme / meta-analiz
Cochrane derlemesindeki 10 çalışmanın 8’inde, en az 5 saat dilimini geçen uçuşlardan sonra jet-lag belirtileri melatoninle azaldı.
Eski derleme, seyahat koşullarını ve belirli zamanlamaları inceledi. Kronik uykusuzluk, vardiyalı çalışma veya kişisel kullanım takvimi için aynı sonucu vermez.
Kaynak 4 · Resmî özet okundu
İnsanlarda farmakokinetik çalışma
Circadin 2 mg uzatılmış salımlı ürün bilgisinde terminal yarı ömür 3,5–4 saat olarak bildirilir.
Bu süre belirli bir ürüne aittir. Hızlı salımlı preparatlara veya tüm melatonin ürünlerine tek bir azalma eğrisi olarak uygulanamaz.
Kaynak 5 · Resmî özet okundu
Resmî güvenlik özeti
NIH NCCIH uzun dönem güvenlik verilerinin yetersiz olduğunu belirtir. Epilepsisi olanların ve kan sulandırıcı kullananların melatonin alırken tıbbi gözetim altında olması gerekir.
Gebelik ve emzirmede araştırma azdır. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve uyku hali bildirilmiştir. Ürün ve kişiye göre risk değişir.
Kaynak 6 · Resmî özet okundu
Düzeltme · 2026-11-11. Uyku ve jet-lag sonuçları kaynaklarıyla eşleştirildi. Formülasyondan bağımsız doz ve yarı ömür değerleri ile genel güvenlik ifadesi kaldırıldı.
Melatonin Nedir?
Melatonin (N-asetil-5-metoksitriptamin), beyindeki epifiz (pineal) bezi tarafından üretilen ve karanlığa yanıt olarak salgılanan bir hormondur. Vücudun iç saatine "gece" sinyali vererek uyku-uyanıklık döngüsünü, yani sirkadiyen ritmi düzenler.
Serotoninden sentezlenen melatonin, ışık maruziyetiyle baskılanır; bu nedenle akşam ekranlardan yayılan mavi ışık doğal salgıyı geciktirebilir. Takviye olarak melatonin, bu sinyali dışarıdan güçlendirmek için kullanılır.
Klinik Kanıtlar
Brzezinski ve ark. (2005), 17 çalışma ve 284 katılımcıda uykuya dalma süresinde 4 dakika azalma ve toplam uyku süresinde 12,8 dakika artış bulmuştur. Bu küçük ortalama değişimler melatoninin herkes için güçlü bir uyku tedavisi olduğunu göstermez.
Ferracioli-Oda ve ark. (2013), 19 çalışma ve 1683 katılımcıda uykuya dalma süresinde ortalama yaklaşık 7 dakika azalma, toplam uyku süresinde yaklaşık 8 dakika artış ve küçük bir uyku kalitesi iyileşmesi bulmuştur. Bu meta-analiz toleransın hiç oluşmadığını kanıtlamaz.
Cochrane derlemesindeki 10 çalışmanın 8’inde, en az 5 saat dilimini geçen uçuşlardan sonra jet-lag belirtileri melatoninle azaldı.
Doz bilgisi ve araştırma sınırları
Melatonin dozu ve zamanlaması kullanım amacına ve formülasyona bağlıdır. Daha yüksek doz her zaman daha iyi değildir; düşük dozun evrensel üstünlüğü de kanıtlanmamıştır. Sirkadiyen bozukluklarda yanlış zamanlama ritmi ters yönde kaydırabilir; kişisel plan sağlık profesyoneliyle belirlenmelidir.
Doz bilgisi ve araştırma sınırları
Buradaki doz bilgileri araştırma veya ürün bağlamıdır; kişisel reçete, doğrulanmış güvenli üst sınır veya sağlıklı kişilerde etkinlik garantisi değildir. Ekstreler ve farklı formülasyonlar miligram bazında eşdeğer kabul edilmemelidir.
Circadin 2 mg uzatılmış salımlı ürün bilgisinde terminal yarı ömür 3,5–4 saat olarak bildirilir.
Bu süre belirli bir ürüne aittir. Hızlı salımlı preparatlara veya tüm melatonin ürünlerine tek bir azalma eğrisi olarak uygulanamaz.
Güvenlik ve Yan Etkiler
NIH NCCIH uzun dönem güvenlik verilerinin yetersiz olduğunu belirtir. Epilepsisi olanların ve kan sulandırıcı kullananların melatonin alırken tıbbi gözetim altında olması gerekir.
Gebelik ve emzirmede araştırma azdır. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve uyku hali bildirilmiştir. Ürün ve kişiye göre risk değişir.
İlgili araştırma ve okuma
Bu bağlantılar açık editöryal konu ilişkilerini gösterir; bir mekanizmayı, etkinliği veya birlikte kullanım güvenliğini doğrulamaz. Haber tarihleri kaynak veya olay tarihidir.
Eğitim rehberleri
- Uyku ve Nootropikler: İnsan Çalışmaları ve Sınırlar
Melatonin, magnezyum ve diğer destekler farklı uyku ölçümlerinde araştırılmıştır; öznel iyileşme derin uyku artışı veya güvenli bir gece protokolü değildir.
Kaynaklar
- Brzezinski A, et al. (2005). Effects of exogenous melatonin on sleep: a meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 9(1), 41–50. PubMed · PMID 15649737
- Ferracioli-Oda E, Qawasmi A, Bloch MH. (2013). Meta-analysis: melatonin for the treatment of primary sleep disorders. PLOS ONE, 8(5), e63773. PubMed · PMID 23691095
- Auld F, et al. (2017). Evidence for the efficacy of melatonin in the treatment of primary adult sleep disorders. Sleep Medicine Reviews, 34, 10–22. PubMed · PMID 28648359
- Herxheimer A, Petrie KJ. (2002). Melatonin for the prevention and treatment of jet lag. Cochrane Database of Systematic Reviews, (2), CD001520. PubMed · PMID 12076414
- Flynn Pharma. Circadin 2 mg Prolonged-release Tablets: Summary of Product Characteristics. https://www.medicines.org.uk/emc/product/2809/smpc Flynn Pharma / electronic medicines compendium
- NIH NCCIH. Melatonin: What You Need To Know. https://www.nccih.nih.gov/health/melatonin-what-you-need-to-know NIH NCCIH
Bağlantı doğrulaması, yayının kimliğini kontrol eder; klinik iddiaların bağımsız uzman incelemesi anlamına gelmez. Kanıt ve kaynak yöntemimiz · Kaynak dizini
Sıkça Sorulan Sorular
Melatonin sirkadiyen ritmi düzenleyen bir hormondur. Bazı uyku bozuklukları ve jet-lag için yarar sağlayabilir; düşük dozun her durumda daha etkili olduğu gösterilmemiştir.
Melatonin dozu ve zamanlaması kullanım amacına ve formülasyona bağlıdır. Daha yüksek doz her zaman daha iyi değildir; düşük dozun evrensel üstünlüğü de kanıtlanmamıştır. Sirkadiyen bozukluklarda yanlış zamanlama ritmi ters yönde kaydırabilir; kişisel plan sağlık profesyoneliyle belirlenmelidir.
NIH NCCIH uzun dönem güvenlik verilerinin yetersiz olduğunu belirtir. Epilepsisi olanların ve kan sulandırıcı kullananların melatonin alırken tıbbi gözetim altında olması gerekir. Gebelik ve emzirmede araştırma azdır. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve uyku hali bildirilmiştir. Ürün ve kişiye göre risk değişir.
Türkiye’de satış ve ithalat durumu ürün bazında doğrulanmalıdır. Takviye onayını Tarım ve Orman Bakanlığı GGBS listesinden, ilaç ruhsatı ve kullanım koşullarını TİTCK kayıtlarından kontrol edin. İnternette satışa sunulması onay veya serbest kişisel ithalat anlamına gelmez; posta/hızlı kargo için güncel Ticaret Bakanlığı koşulları geçerlidir.
Kesin süre belirlenmedi